Ile można fajnych i ciepłych słów napisać o dzieciach. Podaruje sobie dziś ton eseistyczny. Chcę raczej podzielić się pewnymi tekstami autorstwa dzieci. Zawarta jest w nich głęboka mądrość:

• Musisz znaleźć kogoś, kto lubi to samo co ty. Jeśli na przykład lubisz sport, to żona musi lubić to, że ty lubisz sport i powinna podawać Ci popcorn (Andrzejek, lat 10).

• Randki powinny być zabawne. No i trzeba się dobrze poznać. Nawet chłopcy mają czasem coś ciekawego do powiedzenia jeśli ich wystarczająco długo słuchasz... (Lilka lat 10).

• Wiewiórka żywi się orzechami bardzo twardymi, bo gdyby nie jadła twardego pożywienia, to by jej zarosła paszcza. (Jasio, lat 9).

• Dzieci biorą się z gadania. Kiedyś mama mówiła do taty: „Ty nie gadaj tyle, tylko uważaj, bo z tego gadania będą dzieci”. Ale tata chyba tak specjalnie się zagadał, bo na urodziny dostałem braciszka zamiast pieska. (Piotruś, lat 4)

• Żeby urodzić dziecko, trzeba się dobrze odżywiać. Jeść banany, śliwki, jabłka... aż brzuch będzie duży. Ale żadnych słodyczy. Dlaczego? Bo wtedy się popsuje rączka (Nikola, lat 6).

• Moja mama bardzo kocha Tatę i Zosię. Zosia jest przyssana do Mamy i czasami nie widzę Mamy. Czasami Mama długo pracuje i wtedy za nią tęsknię. Najlepiej umie robić niespodzianki. Kanapki Mamy są przepyszne.Pięknie się uśmiecha, gdy wymyślamy dla Niej śmieszne figle. (Rafał, lat 6)

• Moja Mama najlepiej gotuje. Potrafi strzyc nie gorzej od fryzjera. Lubi kwiaty i pracę na działce. Moja Mama jest mądra i piękna. Jej oczy błyszczą jak szmaragdy, a usta zawsze się uśmiechają. Bardzo kocham swoją Mamę, a Mama kocha mnie. Twoje oczy są jak atrament lub jak muszelki. Twoje usta bardzo piękne. I jesteś bardzo piękna i bardzo, bardzo Cię kocham. (Sebastian, lat 6).

• Romantyczni dorośli z reguły ładnie się ubierają. Jeśli mają na sobie dżinsy to albo się nie kochają albo właśnie ze sobą zerwali... (Sandra, lat 9)

• Nigdy nie wolno całować chłopaka! Oni są zawsze brudni - dlatego ja przestałam to robić. (Gosia, lat 7)

• Dobrze się całuj. Dzięki temu może twoja żona zapomni, że nigdy nie wynosisz śmieci. (Patryk, lat 8)

• Jednym ze sposobów jest zaproszenie dziewczyny gdzieś na jedzenie. Upewnij się, że jest to coś, co ona lubi jeść. W moim przypadku zazwyczaj działają frytki. (Bartek, lat 9)

• Ja to widzę tak: Całowanie się jest ok jeśli to lubisz. Ale nie wolno nikogo do tego zmuszać, bo to wolny kraj... Tak słyszałem... (Andrzejek, lat 8)

A na koniec powrót do dzieciństwa – wiersz Jana Brzechwy

Samochwała w kącie stała

A ja jestem - samochwała!

Odkrywajmy w sobie coś z dziecka, a łatwiej będzie się zmierzyć z dotykającą nas rzeczywistością.

9 czerwca obchodzi się dzień przyjaciela. Nie jest łatwo pisać o przyjaźni, aby nie były to truizmy i banalne stwierdzenia. Nie wiem czy mi się uda coś oryginalnego napisać na ten temat. Postaram się jednak coś przedstawić od siebie. Zadaje sobie przecież często pytanie: czym przyjaźń jest?

I cóż, dla mnie przede wszystkim jest jakąś formą obecności. Nie chodzi bynajmniej o obecność fizyczną. Ta, oczywiście jest ważna. Jednak dla mnie dużo ważniejsza jest obecność psychiczna czy nawet duchowa. Świadomość tego, że dla kogoś jestem ważny, że wypełniam jakąś część jego życia jest niezwykle fascynujące i zobowiązujące. Takie odkrycie daje dodatkowe siły do zmagania się z rzeczywistością.

Myślę też sobie, że przyjaźń jest pewnością. Jest to przekonanie, że nie muszę się obawiać tej osoby, że wierność jest wyryta w myślach, słowach i wyborach przyjaciela. Owa pewność daje poczucie bezpieczeństwa. Jest niejako pięknym świadectwem trwania i bycia dla. To też fascynująca tajemnica, że kiedyś ludzie obcy nagle stają się bliscy.

Dla mnie przyjaźń jest także wzajemnością. W takim przyjacielskim zaangażowaniu następuje przedziwna wymiana zarówno siebie, jak i sobą. Te oba darowania wymagają od człowieka jakiegoś odsłonięcia, a jednocześnie udzielenia czegoś bardzo osobistego. To piękna prawda o człowieku, który potrafi choć przez chwile zapomnieć o sobie i być tylko dla Ciebie, dla Ty.

Ponadto przyjaźń jest także prawdą. Bo to na niej buduje się trwałe więzi międzyludzkie. Prawda jest gwarantem autentyczności, otwartości a przed wszystkim uczciwości. Czyż umiejętność mówienia prawdy leży u podstaw przemiany i odpowiedzialności za siebie i drugiego?

I jeszcze jedno, przyjaźń jest dla mnie odwagą. Nie można budować bliskich relacji bez fundamentalnej odwagi otwarcia się na drugiego. Nie łatwo przecież zaufać, nie łatwo postawić siebie w roli tego, który się zwierza. Trzeba mieć też odwagę obciążenia przyjaciela swoimi problemami, swoimi lękami, zwątpieniem.

Mam nadzieję, że nie pisałem o przyjaźni banalnie. Jedno jednak wiem - bez przyjaźni nie ma prawdziwej rozkwitającej miłości. Trzeba zatem dbać o swoich przyjaciół, bo oni nakreślają ważną perspektywę.

A na koniec mądre słowa biblijne: Nie porzucaj starego przyjaciela. Nowy z nim nie jest na równi. Przyjaciel nowy jest jak nowe wino, gdy się zestarzeje, z przyjemnością je wypijesz (Syr 9,10)

Dziś u progu niedługo rozpoczynających się wakacji warto sformułować kilka postulatów dotyczących samowychowania. Jest ono w czasie odpoczynku szczególnie ważne. Niech przewodnikiem po tym niełatwym podejściu do siebie będzie Prymas Tysiąclecia. Analizując nauczanie kard. S. Wyszyńskiego, można pokusić się o sformułowanie kilku zasad owego samowychowania:

• Zasada wychowania do miłości przez miłość. Ludzie mówią: „czas to pieniądz”. Ja mówię inaczej - „czas to miłość”. Pieniądz jest znikomy, a miłość trwa.

• Zasada szacunku dla drugiego. Nie trzeba innych ciągle ganić, karcić, wytykać. Należy zawsze odwoływać się do wartości, które są w każdym człowieku, chociażby ten człowiek był najbardziej sponiewierany i zniszczony (...). Człowiek ujawnia swoją osobowość w sposobie traktowania innych.

• Zasada troski o własną godność. Życie trzeba przeżyć godnie, bo jest tylko jedno (...). Od siebie trzeba wymagać najwięcej.

• Zasada wychowania do postawy przebaczającej. Człowiek, który nie lubi i nie umie przebaczać, jest największym wrogiem samego siebie.

• Zasada kształtowania prawidłowej samooceny. Należy w sobie dostrzec pozytywne wartości, bo nawet w najgorszym z nas jest jeszcze ślad Bożej dobroci.

• Zasada wewnętrznego wyciszenia. Zagadnienia „braku czasu” nie rozwiąże się przez pośpiech, lecz przez spokój (...). Wielkie sprawy powstają w ciszy i skupieniu. Musimy uczyć się sztuki milczenia i skupienia.

• Zasada ofiarności w pracy. Każda rzecz wielka musi kosztować i musi być trudna. Tylko rzeczy małe i liche są łatwe.

• Zasada konsekwencji. Kto chce wejść na szczyt, musi zaczynać od dołu, a potem iść krok za krokiem, nie przyspieszając go. Zły to taternik czy alpinista, który zaczyna wspinaczkę w góry od zrywu i wielkiego wysiłku. Dobry – idzie krok za krokiem, powoli, spokojnie.

• Zasada krytycznego podejścia do świata. Nie można brnąć bezkrytycznie w tzw. nowoczesność, bo ona jest pełna fałszu i bierze ludzi w niewolę.

• Zasada wychowania do odpowiedzialności. Człowiek jest odpowiedzialny nie tylko za uczucia, które ma dla innych, ale i za te, które w innych budzi.

• Zasada kształtowania zdrowej ambicji. Choćbyś przegrał całkowicie, zbierz się, zgarnij, zacznij od nowa! Spróbuj budować na tym, co w tobie jest z Boga.

• Zasada prospołecznego postępowania. Największą mądrością jest umieć jednoczyć, a nie rozbijać.

Cóż można napisać o ojcu, którego każdy z nas miał, choć w różnych wymiarach. 23 czerwca obchodzony jest dzień ojca. W dobie kryzysu ojcostwa warto pochylić się nad istotą bycia tatą.

Józef Augustyn sformułował „dekalog” dobrego ojca (Duchowość mężczyzny). Oto on:

I. Szukaj Boga jako Ojca.

X. Ofiaruj dzieciom każdego dnia trochę czasu.

Cóż, nie jest to oczywiście łatwa sprawa. Szczególnie, że w obecnych czasach istnieje coraz więcej problemów z pojmowaniem ojcostwa. Jak twierdzi prof. K. Ostrowska niedocenianie roli, jaką ojcostwo może i powinno pełnić w życiu pojedynczych osób, rodzin i społeczeństwa, wynika po części ze stereotypu, że sfera uczuciowa to domena kobiet, a intelektualna - mężczyzn. Ojcostwo jest z pewnością nie mniej znaczącym faktem w życiu mężczyzny niż macierzyństwo w życiu kobiety. Inaczej manifestowana uczuciowość nie oznacza jej braku czy dysfunkcji.

Mistrz Ekhart napisał, że cała radość Ojca, cała tkliwość i wszystkie Jego uśmiechy kierują się ku Synowi. Znajduje On bowiem tak wielką radość w swoim Synu, że nie potrzebuje nic innego, jak tylko zrodzić swojego Syna; ten zaś jest doskonałym podobieństwem i obrazem Ojca. Warto więc o tym ojcostwie mówić z szacunkiem, mając świadomość jego znaczenie dla rozwoju człowieka.

Na letnie zamyślenia proponuję cytaty, które dla mnie są szczególnie bliskie. Niech wakacje przyniosą więcej pozytywnych myśli.

1. Żyć dobrze to nic innego jak miłować Boga całym sercem, całą duszą i całym umysłem. Dla Boga zachowuje człowiek nienaruszoną miłość, której żadne nieszczęście nie złamie, która posłuszna jest jedynie Bogu samemu, która czuwa nad rozeznaniem wszystkiego, by nie dać się zaskoczyć przez podstęp i kłamstwo. (św. Augustyn).

2. Czymże jest życie choćby najdłuższe w porównaniu do wieczności? Kroplą wody w morzu. Jeżeli człowiek tyle zabiegów czyni, aby żyć dłużej, ile ich czynić powinien, aby żyć wiecznie. W wieczności Bożej istnieje tylko jedno – trwanie; tu na ziemi istnieje tylko jedno przemijanie. Życie wieczne zostało nam dane po to, aby osiągnąć życie wieczne. (św. Ojciec Pio).

3. Musicie być mocni. Drodzy Bracia i Siostry! Musicie być mocni tą mocą, którą daje wiara! Musicie być mocni mocą wiary! Musicie być wierni! Dziś tej mocy bardziej Wam potrzeba niż w jakiejkolwiek epoce dziejów. Musicie być mocni mocą nadziei, która przynosi pełną radość życia i nie dozwala zasmucać Ducha Świętego! Musicie być mocni mocą miłości, która jest potężniejsza niż śmierć. Musicie być mocni miłością, która cierpliwa jest, łaskawa jest. (bł. Jan Paweł II).

4. Lepiej jest iść słuszną drogą potykając się, niż wielkimi krokami błądzić po bezdrożach. Kto kuleje na słusznej drodze, idzie wprawdzie powoli, ale zbliża się do celu. Ktokolwiek zaś błądzi po bezdrożach, im szybciej podąża, tym bardziej oddala się od celu. Jeśli zastanawiasz się dokąd iść złącz się z Chrystusem. Ci, którzy są z Nim nie błądzą, ale kroczą właściwą ścieżką. (św. Tomasz z Akwinu).

5. Turystyka umożliwia oderwanie się od życia codziennego, od pracy, od zobowiązań, które nieuchronnie nad nami ciążą. Człowiek jest w stanie spojrzeć innymi oczyma na własne życie i na życie innych, a uwolniony od pilnych zajęć codziennych, może odkryć swój wymiar kontemplacyjny, rozpoznając ślady Boga w przyrodzie i w innych ludziach. (bł. Jan Paweł II).

6. Świat poszukuje radości, ale jej nie odnajduje, ponieważ jest oddalony od Boga. My zrozumiawszy, że radość pochodzi od Boga, z Bogiem w sercu niesiemy radość. On będzie siłą, która nam pomaga. (św. Joanna Beretta Molla).

7. Uśmiech mówi o miłości i dobroci Boga. Uśmiech świadczy, że dusza czerpie w Sercu Bożym tę ciągłą pogodę duszy, że umie zapomnieć o sobie, pragnąc być dla innych promykiem szczęścia (bł. Urszula Ledóchowska).