Niepokojące sytuacje
Nikt tak dobrze nie zna dziecka, jak jego rodzice. Stąd też właśnie mama i tata są w szczególny sposób zobowiązani do szybkiej reakcji na niepokojące sytuacje, objawy czy zachowania dotyczące ich pociech. Trudno opisywać konkretne rozwiązania wychowawcze, bowiem istnieje wiele nietypowości w zachowaniu dziecka, które mogą niepokoić. Może trzeba bardziej skupić się na wymienieniu najczęstszych sytuacji, które powinny zaalarmować rodziców. Poniższy katalog nie wyczerpuje wszystkich niepokojących sytuacji, ale daje pewną szerszą perspektywę.
1. Coraz większe problemy z zasypianiem, a także niepokojące koszmary senne i niespokojny (z częstym budzeniem się) sen.
2. Osowiałość, spędzanie czasu ze spuszczoną głową, utykanie, nadwrażliwość na dotyk, smutne lub obojętne spojrzenie.
3. Inicjacja tytoniowa, używanie alkoholu, używanie innych środków psychoaktywnych (narkotyków, środków wziewnych, leków).
4. Wzrastające zachowania agresywne, przepełnione upartością, wulgarnością, a nawet okrucieństwem.
5. Niechęć do rozmów, unikanie pewnych tematów, zamykanie się w pokoju.
6. Zwiększona aktywność seksualna (dowcipy, skojarzenia, autoerotyka itp.).
7. Zaburzenia motywacyjne lub zaburzenia w zachowaniu to zahamowania w podejmowaniu działania, problemy z poruszaniem się, zaniedbanie wyglądu.
8. Niepokojące zachowania m.in. w postaci nagłych zmian nastroju, spadku zainteresowania ulubionymi zajęciami, kłopotami w szkole czy trudnościami z koncentracją uwagi.
9. Zaburzenia poznawcze dotyczą niskiej samooceny, pesymizmu, trudności zaplanowania i zrobienia czegokolwiek, objawiają się czarnowidztwem
10. Zmiana zachowania, znaczne pogorszenie w nauce, unikanie rozmów i przebywania w towarzystwie rodziców i rówieśników, wybuchy niczym nie uzasadnionej złości, czy przygnębienie wymagają spokojnego wyjaśnienia. Mówienie o samobójstwie, słuchanie piosenek o śmierci.
11. W przypadku lęku przed szkołą można obserwować powtarzanie się objawów fizycznych (nudności, bólów brzucha i głowy, wymiotów) w sytuacjach związanych z wyjściem do szkoły, przeważnie w porze porannej. Lęk przed opuszczeniem domu wywołuje objawy psychosomatyczne chroniące dziecko przed pójściem do szkoły.
12. Coraz częstsze spędzaniu czasu na komputerze.
13. Coraz częstsze i dłuższe absencje w domu.
14. Nietypowe zachowania, których dotychczas nie było.
