ADHD, czyli attention-deficit hyperactivity disorder (zespół zaburzeń uwagi z nadpobudliwością), to syndrom zwany niekiedy zaburzeniem hiperkinetycznym lub zaburzeniem z deficytem uwagi. ADHD objawia się zaburzeniem uwagi, nadmierną impulsywnością oraz nadpobudliwością ruchową. Przyczyn naukowcy szukają przynajmniej w trzech obszarach. Mogą to być uwarunkowania genetyczne (udowodniono, że rodzeństwo dziecka z ADHD jest bardziej zagrożone tym zespołem, szczególnie jeśli rodzice cierpieli na to zaburzenie; wykazano także związek pomiędzy genem odpowiedzialnym za przekaźnictwo dopaminowe a ADHD). Przyczyną tego syndromu mogą też być mikrouszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, a także uwarunkowania środowiskowe (np. dysfunkcyjność rodziny, a w tym jej niewydolność wychowawcza). Warto pamiętać, że omawiany syndrom może występować z różnego rodzaju domieszką. Najczęściej jest to ADHD z domieszką lęku, depresji, uzależnień od środków psychoaktywnych, manii, zaburzeń obsesyjno – kompulsywnych itp.

Warto wspomnieć, że ADHD to nie tylko „domena” dzieci czy młodzieży. Syndrom ten może być obecny także w dorosłości. Może się on przejawiać różnego rodzaju dysfunkcjami. Do najczęstszych zalicza się: poczucie braku osiągnięć, niespełnienia własnych celów (niezależnie od tego, ile ktoś naprawdę osiągnął); trudności z organizacją zarówno życiową jak zawodową; chroniczne odkładanie spraw lub popadanie w kłopoty, których można było uniknąć; rozpoczynanie kilku zadań naraz, z jednoczesnymi kłopotami z ich dokończeniem; skłonność do mówienia tego, co przyjdzie do głowy, bez rozważania stosowności danej uwagi i jej ewentualnych skutków (brak długomyślności); częste szukanie silnych wrażeń, choć można byłoby ich uniknąć; nietolerowanie nudy, która powoduje dodatkową drażliwość i impulsywność; łatwość rozpraszania uwagi, trudności ze skupianiem się, skłonność do wyłączania się w środku czytanego tekstu lub podczas rozmowy, często połączona z okresową tendencją do nadmiernego skupiania się; kreatywność, duża intuicja, a także wysoki poziom inteligencji; trudności z przestrzeganiem ustalonych zasad i reguł oraz trzymaniem się „właściwych” procedur, a pójście w kierunku spontanicznego, nie do końca kontrolowanego zachowania; niecierpliwość i skłonność do frustracji, bez wyraźnej przyczyny; impulsywność werbalna lub okazywana w działaniu, jak np. łatwe wydawanie pieniędzy, nieoczekiwane zmiany postanowień, wymyślanie nowych zadań lub nagłe zwroty w planowaniu kariery; skłonność do niepotrzebnego i ciągłego zamartwiania się, tendencja do przeszukiwania horyzontu w wypatrywaniu czegoś niepokojącego, następująca na zmianę z nieuwagą lub lekceważeniem rzeczywistych niebezpieczeństw; poczucie niepewności; zmiany nastroju, szczególnie kiedy brak zaabsorbowania jakąś osobą lub zadaniem; ciągły niepokój oraz skłonność do uzależnień (na przykład od środków odurzających), a także problemy z adekwatną samooceną.

Wydaje się, że zespół ADHD zrobił zawrotną karierę, bowiem można nim wytłumaczyć wiele patologii i dysfunkcji. Niektórzy nawet twierdzą, że każdy z nas ma ten syndrom. Nieraz nawet wygodne jest stwierdzenie ADHD u dziecka (tłumaczy to problemy wychowawcze w szkole). Warto jednak nie przesadzać z doszukiwaniem się go wszędzie i u wszystkich!